Beta-glukany należą do węglowodanów. Zalicza się je do frakcji błonnika pokarmowego. Beta-glukany różnią się budową chemiczną w zależności od pochodzenia. Występują naturalnie w produktach spożywczych. Coraz częściej możemy je również spotkać w postaci suplementów diety – kapsułek i syropów.

Jakie właściwości mają beta-glukany? Jak wpływają na nasz organizm? Czy warto sięgać po tego typu suplementy diety?

Beta-glukan – błonnik pokarmowy o działaniu prozdrowotnym

Tam, gdzie mowa o błonniku pokarmowym na pierwszy plan wysuwają się suplementy diety wspierające proces utraty zbędnych kilogramów. Tymczasem, korzystny wpływ beta-glutanu na organizm nie sprowadza się wyłącznie na ograniczeniu łaknienia i stymulowaniu poczucia sytości. Jako przykład żywności funkcjonalnej beta-glukan wykazuje szereg działań pozytywnych. Wzmacnia odporność, obniża poziom cholesterolu we krwi.

Beta-glukany w źródłach pokarmowych

zboża - źródło beta-glukanówPodstawowym źródłem beta-glutenów w organizmie jest zróżnicowana dieta. Polisacharyd znajduje się przede wszystkim w zbożach, drożdżach, grzybach oraz algach. Oczywiście zawartość beta-glutenów w poszczególnych produktach spożywczych jest zróżnicowana, co – mimo zachowania zróżnicowanej diety – może prowadzić do niedoborów beta-glukenów w organizmie.

Do najbogatszych źródeł beta-glukenu zalicza się m.in.:

  • grzyby Shitake (ok. 220 mg / 100 g suchej masy), 
  • grzyby z rodzaju boczniaków (ok. 414 mg / 100 g części jadalnych), 
  • jęczmień (ok. 2-20 mg / 100 g suchej masy), 
  • owies (ok. 3-8 mg / 100 g suchej masy), 
  • otręby owsiane (ok. 5,5 mg / 100 g suchej masy), 
  • żyto (ok. 1,3-2,7 mg / 100 g suchej masy), 
  • sorgo (ok. 1,1-6,2mg / 100 g suchej masy), 
  • kukurydza (ok. 0,8-1,7 mg /100 g suchej masy), 
  • pszenica (ok. 0,5-1 mg / 100 g suchej masy), 
  • pszenżyto (ok. 0,3-1,2 mg / 100 g suchej masy), 
  • ryż (ok. 0,13 mg / 100 g suchej masy). 

Jak działa beta-glukan?

Jak już wcześniej wspomnieliśmy beta-glukany charakteryzują się licznymi właściwościami prozdrowotnymi. Do najważniejszych możemy zaliczyć:

Obniżanie stężenia cholesterolu we krwi

Dieta bogata w beta-glukan jest polecana przede wszystkim pacjentom skarżącym się na zbyt wysoki cholesterol. Polisacharyd wykazuje działanie hipocholesterolemiczne, w efekcie czego przyczynia się do obniżenia stężenia cholesterolu we krwi. Jak działa? Działanie hipocholesterolemiczne najprawdopodobniej jest powodowane tworzeniem przez związek na powierzchni chłonnej jelita fizycznej bariery, która osłabia wchłanianie cholesterolu pokarmowego.

Działanie przeciwcukrzycowe

Beta-glukany tworzą w przewodzie pokarmowym kleisty roztwór, który stanowi fizyczną  barierę spowalniającą wchłanianie składników pokarmowych, w tym glukozy. W rezultacie składniki pokarmowe dostarczane do organizmu są wchłaniane stopniowo, co zapobiega gwałtownym wzrostom cukru we krwi. Optymalna dieta cukrzycowa jest dietą bogatą w naturalne źródła beta-glukenu. Stopniowemu wchłanianiu składników w przewodzie pokarmowym sprzyja również suplementacja polisacharydu.

Wzmacnianie odporności organizmu

W aptekach bardzo często możemy znaleźć syropy dla dzieci z beta-glukanem na odporność. Jest też popularnym składnikiem suplementów wzmacniających odporność u dorosłych. Swoje właściwości w tym zakresie beta-gluken zawdzięcza aktywizacji makrofagów, limfocytów T oraz układu dopełniacza.

Regulację pracy jelit

Beta-glukany - wspomaganie wagiBeta-gluken reguluje perystaltykę jelit. Przyczynia się do wzrostu macy stolca, zwiększenia ruchów jelit, a w efekcie do częstszych wypróżnień. W tym względzie beta-gluken działa korzystnie na pracę przewodu pokarmowego i przyczynia się do poprawy ogólnego stanu zdrowia. Warto jednak pamiętać, iż przyjmowany w zbyt dużych dawkach – czy to w postaci pokarmowej, czy suplementu diety – może spowodować biegunkę oraz inne zaburzenia w obrębie przewodu pokarmowego.

Wsparcie w kontroli masy ciała

Jako błonnik pokarmowy beta-gluken może być pomocy w utrzymaniu prawidłowej diety. Powoduje większe uczucie sytości poposiłkowej, tym samym ograniczając podjadanie i dojadanie. Co ważne, beta-gluken działa na płaszczyźnie fizycznej i chemicznej organizmu. Wysoka lepkość w przewodzie pokarmowym to jeden z czynników przyczyniających się do odczuwania zwiększonej sytości. Drugim jest wzrost poziomu cholecystokininy we krwi – hormonu hamującego uczucie głodu.